วิธีการสังเกตุว่าผู้ป่วยกำลังเกิดภาวะขาดสารอาหาร ต้องหา อาหารเพื่อสุขภาพ มาฟื้นฟูร่างกาย อาหารเพื่อสุขภาพ จำเป็นต่อร่างกายของทุกคน โดยเฉพาะในผู้ป่วย ปัญหาในผู้ป่วยที่ไม่สามารถรับประทานอาหารเองได้ หรือผู้สูงอายุที่มีอาการเบื่ออาหาร รับประทานอาหารได้น้อยลง อาจจะทำให้เกิดภาวะเสี่ยงหรือร่างกายขาดสารอาหารได้

ซึ่งภาวะการขาดสารอาหารนั้นสามารถพบได้บ่อย ในกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่สามารถรับประทานอาหารเองได้หรือผู้สูงอายุ ที่มีอาการเบื่ออาหารหรือมีการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย จนทำให้รับประทานอาหารได้น้อยลง ซึ่งในปัจจุบันพบว่าในการใช้ชีวิตประจำวันอย่างเร่งรีบของคนในปัจจุบันนั้น ทำให้เราไม่ได้ใส่ใจในเรื่องของการรับประทานอาหารมากนัก จนบางครั้งทำให้มีอาการผิดปกติบางอย่างหรือเกิดการขาดสารอาหารก็ได้ซึ่งมีสาเหตุมาจากการรับประทานอาหารที่มีวิตามินและแร่ธาตุน้อย เช่นอาหารที่ผ่านการอุ่นด้วยไมโครเวฟ อาหารที่ผ่านความร้อนนานๆ อาหารไหม้เกรียมหรืออาหารที่ถูกส่งมาจากทางไกล และมีการค้างคืนทำให้คุณค่าสารอาหารนั้นลดลง รวมไปถึงสภาพร่างกายของผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุ ที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงด้วยวัยและอายุ ที่มีลักษณะไม่เหมือนกันเพราะคนบางกลุ่ม มีร่างกายที่ต้องการวิตามินมากกว่าปกติ รวมไปถึงผู้ที่ต้องใช้พลังงานมากเช่นนักกีฬา หรือคนบางกลุ่มที่มีภาวะบางอย่างที่ทำให้ร่างกายขาดวิตามินได้ รวมไปถึงผู้ป่วยที่ไม่สามารถรับประทานอาหารเองได้ ก็สามารถเกิดภาวะขาดสารอาหารได้

นอกจากนี้คนที่รับประทานอาหารบางอย่างที่ไม่รบกวนการดูดซึมหรือการทำลายวิตามินมากขึ้น ก็จะเสี่ยงต่อการขาดวิตามินบีหนึ่งทำให้มีอาการเหน็บชาได้ง่าย เพราะฉะนั้นการรับประทานอาหารจึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก

อย่างไรก็ตาม วิตามินและแร่ธาตุในสารอาหารนั้น ส่วนมากเราจะได้จากการรับประทานอาหารหลายชนิดเช่น ผัก ผลไม้สด ซึ่งเป็นหลักมากกว่าอาหารปรุงสุก ซึ่งอาหารปรุงสุกนั้น จะได้คุณค่าทางสารอาหารหากเรารับประทานทันที แต่หากเก็บไว้นานๆ วิตามินและแร่ธาตุเหล่านั้น ก็จะเสื่อมสลายไป ซึ่งในปัจจุบันหลายคนคงประสบปัญหาขาดสารอาหารจนทำให้เกิดอาการผิดปกติออกมา ซึ่งอาการผิดปกติเหล่านี้ ก็เป็นสัญญาณบอกว่าร่างกายของคุณกำลังขาดสารอาหาร ซึ่งจะต้องได้รับสารอาหารที่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย โดยอาการผิดปกติเหล่านี้ ก็จะได้แก่ผมร่วงหรือมีผมที่ไม่เงางาม มักจะเกิดจากการขาดสารอาหารหลายชนิด เช่น โปรตีน ธาตุเหล็กวิตามินบีต่างๆ สังกะสี วิตามินเอ วิตามินอี โอเมก้าสาม จากน้ำมันปลา เป็นต้น

ซึ่งอาการเหล่านี้บ่งบอกให้เห็นว่าคุณกำลังอยู่ในภาวะที่ขาดสารอาหาร แม้กระทั่งผู้ป่วยที่ต้องให้อาหารทางสายยาง ก็สามารถเกิดขึ้นได้เช่นเดียวกัน หากได้รับสารอาหารที่ไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย เพราะการให้อาหารทางสายยางแก่ผู้ป่วยที่ไม่สามารถรับประทานอาหารเองได้นั้น มีวัตถุประสงค์หลักก็คือ เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยเกิดภาวะขาดสารอาหารรวม ทั้งยังช่วยรักษาสมดุลของระบบต่างๆ ภายในร่างกายได้เป็นอย่างดีโดยไม่ส่งผลเสียต่อร่างกายผู้ป่วยในขณะที่ผู้ป่วยอยู่ในช่วงของการพักฟื้นจากอาการบาดเจ็บหรือภาวะการเจ็บป่วย

นอกจากนี้สัญญาณของการ เกิดภาวะขาดสารอาหารคือ จะมีอาการคันที่ผิวหนัง ผิวหนังแห้งลอก ซึ่งมักพบว่าสัมพันธ์กับผิวที่แห้งและไวต่อสิ่งเร้า ผู้ป่วยควรรับประทานอาหารที่มีวิตามินอี โอเมก้าสาม จากน้ำมันปลา ซึ่งจะช่วยทำให้อาการต่างๆดีขึ้นได้ นอกจากนี้อาการกระดูกพรุน กระดูกบาง มักเกิดในรายที่ขาดแคนแคลเซี่ยมและวิตามินดี ซึ่งเราสามารถเพิ่มแคลเซี่ยมได้จาก งา ชีส นม เต้าหู้ ส่วนวิตามินดี เราสามารถเติมได้จากการรับแสงแดดนั่นเอง อาการหลงลืมง่าย มักมีความสัมพันธ์กับระดับวิตามินบีรวมในร่างกาย โอเมก้าสาม โดยบางครั้งอาจจะมีความสัมพันธ์กับระดับหกโมซิสเทออีนที่มากเกินไปกรดอะมิโนที่ร่างกายย่อยไม่ได้ มีผลต่อระบบเลือดและสมองด้วย ซึ่งเราสามารถลดสารตัวนี้ได้จากอาหารพวกบิทรูทหรือเสริมวิตามินบีหกเข้าไป อาการเหนื่อยง่าย อ่อนเพลียมักพบในรายที่ขาดวิตามินบีต่างๆ ธาตุเหล็ก แร่ธาตุต่างๆ ซึ่งสามารถเติมได้จากอาหารกลุ่มธัญพืชผักและผลไม้และอาการท้องผูกมักจะเกิดกับการทานเส้นใยจากพืชน้อยเกินไป และมีความไม่สมดุลของจุลินทรีย์ในทางเดินอาหารซึ่งเราสามารถเติมจุลินทรีย์ชนิดที่ดีได้จากผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทั่วไป โดยการเกิดภาวะขาดสารอาหารนั้น ถือว่าเป็นเรื่องที่ต้องระมัดระวังให้มากเป็นพิเศษ เพราะมีอันตรายถึงแก่ชีวิตได้เลยทีเดียว